Psycho-compulsion in Dutch workfare

smiley mock graffiti (wwwuppertal flickr)

I wrote an opinion article for the blog Sargasso in response to a recent documentary on the workfare programme in Rotterdam, the article (in Dutch) can be read here: De tegenprestatie en de psychodwang van de social dienst. Below you can read it in English.

De documentary (watch it here) shows us how case managers at Social Services engage with their ‘clients’. We see a worker trying to encourage an unemployed man: ‘From now on we’re going to think in solutions, not in problems’, she says, and: ‘Let’s keep the problem with ourselves.’ When she later gets up to print the so-called agreements form she says, making enthusiastic arm movements, ‘Hundred per cent, right?’.

Another worker suggest that work experience is not required for doing production work and delivering mail, and says – fists swinging – to the unemployed man sitting opposite of him: ‘You’ve got to show you have guts!’ A 60-year-old man tries to foster compassion, it’s a ‘difficult age’ for finding a job. Yes, the worker answers, ‘but we can’t give up.’ Later in the documentary we hear a worker say that it’s important to look to the future, because ‘What do you want to focus on, something you can’t change, or something you can change?’

Psycho-compulsion

Continue reading

Twee tandenborstels en halve vrijheid

toothbrushes in love (pickerel Flickr)

Een vrouw en man (of een man en een man, of een vrouw en een vrouw) worden verliefd, en brengen gaandeweg meer tijd met elkaar door, tot ze onafscheidelijk zijn. Op een bepaald moment besluiten ze een tweede tandenborstel in de badkamer van hun geliefde achter te laten en wat ruimte te maken in hun kledingkast voor wat kleren van de ander.

Maar stel dat ze minder geluk hebben in hun werksituatie en daarom beiden een uitkering ontvangen. Dan moeten ze hun nieuwe geliefde niet alleen introduceren aan familie en vrienden maar ook aan hun casemanager van de sociale dienst. Doen ze dat niet, dan plegen ze fraude.

Tandenborstel verstoppen?

Continue reading

Liever een flatscreen dan een koelkast

beerglass (flickr michael liu cropped)

De Rotterdamse wethouder Struijvenberg (economie en werkgelegenheid, Leefbaar Rotterdam) weigert voor Sinterklaas te spelen:

“Als iemand een koelkast nodig heeft en die niet kan betalen, dan wil ik ook echt zeker weten dat hij of zij een koelkast koopt met onze bijdrage en dus geen alcohol of een flatscreen-tv. Vrijwel al het geld is daarom gelabeld. En dus krijgt zo iemand een cadeaukaart voor de aanschaf van een koelkast.”

Laten we vooropstellen dat het mooi is dat mensen die in armoede leven in elk geval worden gesteund als zij een koelkast nodig hebben: dankzij die cadeaukaart komt die koelkast er. En als er geen eten is om de koelkast mee te vullen dan zorgt het college ervoor dat mensen eten krijgen – geen geld, want “ook hier geldt: alleen hulp in natura.” Het had erger gekund met de voorstellen. Zuur is wel dat het college eerst op andere manieren geld heeft weggehaald bij mensen die het toch al niet breed hebben. Dat zet een op het eerste gezicht bemoedigende uitspraak als “Door te leren met geld om te gaan, zijn deze mensen op de lange termijn uiteindelijk beter af” toch in een ander daglicht.

Continue reading

Schaarste en slechte keuzes: evidence-based symptoombestrijding

schaarste

Ik verbaasde me onlangs over de manier waarop nieuwe wetenschappelijke inzichten worden vertaald naar de praktijk. De gemeente Amsterdam kondigde vorige week aan dat ze de zorgpremies van uitkeringsontvangers met schulden direct aan de zorgverzekeraar gaan betalen. Deze aanpak lijkt geïnspireerd door nieuwe wetenschappelijke inzichten zoals beschreven in het boek Schaarste. Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen (Mullainathan en Sharif 2013). Lees mijn gedachten hierover op in mijn stuk voor weblog Sargasso: Tweaks tegen armoede: evidence-based symptomen bestrijden.

Uiterlijk en de sociale kloof

2013-12-18 14.18.31

Wat zijn de bezwaren tegen het beoordelen van de uiterlijke verzorging en kleding van bijstandsgerechtigden? Hoewel het misschien evident lijkt wat ‘onverzorgd’, ‘ongepast’ of ‘onaangepast’ is, denk ik niet dat we zulke normovertreding zouden moeten bestraffen (drie maanden geen uitkering, aldus het wetsvoorstel van staatssecretaris Klijnsma voor aanscherping van de bijstand). Dit schrijf ik in het artikel ‘Klijnsma’s kledingadviezen breken eigenwaarde bijstandontvangers af’ voor de website Sociale Vraagstukken (ook op Trouw, met veel reacties van lezers).

Objectief

Mijn bezwaar is niet dat oordelen over uiterlijk nogal subjectief zijn, maar juist dat zulke normen objectief kunnen lijken omdat veel mensen het erover eens zijn. Als het vooral mensen zijn met een zwakke maatschappelijke positie die de ‘evidente’ norm overtreden, dan richten zulke oordelen zich op specifieke groepen ‘aan de onderkant’ en loert het gevaar van stigmatisering en systematische rechtsongelijkheid.

Continue reading