The harm of experienced inequality

meritocracy (flickr)

The Netherlands Institute for Social Research (SCP) recently concluded, based on a survey, that the population perceives Dutch society as relatively egalitarian. A majority of the respondents positions themselves in the middle of the ‘social ladder’, and only a minority sees conflict between social categories, such as between the poor and the rich, and lower and higher educated people. However, what the survey does not tell us, is how people experience inequality.

Education as equalizer and stratifier

Insight into experienced or lived inequality is important for several reasons. First, the question of whether we should reduce inequality should depend not only on objectively measured differences in income, wealth, health and wellbeing, but also on the extent to which and reasons why people think that inequality is legitimate or not. Second, experienced inequality is possibly one of the mechanisms through which socioeconomic inequality is reproduced or even reinforced.

Continue reading

Ongelijkheid in Nederland

tv screens (flickr launceston_lad)

Deze maand verscheen onder mijn redactie, in samenwerking met Tim Reeskens en Saskia Keuzenkamp, een themanummer van het tijdschrift Sociologie over ongelijkheid in Nederland: Voorbij de hype: naar verklaringen van ongelijkheid in Nederland.

Onderwerpen die aan bod komen zijn:

  • status en klasse,
  • toenemende vermogensongelijkheid,
  • sociaal kapitaal,
  • beroepsmobiliteit van migranten,
  • opinies over belastingen,
  • denkbeelden over armoede,
  • beleefde ongelijkheid,
  • geweld en genderongelijkheid,
  • middengroepen,
  • tv-programma’s,
  • SCP-rapport Verschil in Nederland (2014),  en
  • boeken over ongelijkheid.

Alle artikelen zijn gratis te downloaden (open access).

Samen met mijn mederedacteuren schreef ik de inleiding op het thema, waarin we ons afvragen waarom het publieke debat over ongelijkheid pas na het boek van Thomas Piketty op gang kwam, terwijl daarvoor al enkele publicaties waren verschenen met alarmerende berichten over toenemende ongelijkheid en de terugkeer van een klassenmaatschappij in Nederland. Lees de inleiding hier.

Samen met Lenie van den Bulk schreef ik het artikel ‘Als je onderaan staat dan kun je stijgen’: beleefde ongelijkheid onder leerlingen in het voortgezet onderwijs. Dit artikel is gebaseerd op onderzoek dat Lenie deed voor haar proefschrift. Op basis van kwalitatief onderzoek onder 177 leerlingen in het voortgezet onderwijs (vmbo, havo en vwo) onderzoeken we hoe leerlingen de maatschappij zien, in hoeverre zij een sociale hiërarchie construeren en hoe ze dat op hun eigen sociale positie betrekken. Hoe zien zij ongelijkheid? Zien ze vooral verschillen tussen armen en rijken, en tussen hoger en lager opgeleiden, of zien ze ‘hogere’ posities als de ‘betere’ en nastrevenswaardige posities? Hoe wordt ongelijkheid door deze leerlingen gerechtvaardigd en geneutraliseerd? Hoe belangrijk is een hogere status voor leerlingen? In de woorden van een vmbo-leerling: ‘Als je onderaan staat dan kun je stijgen.’ Download het artikel hier of lees hier een ingekorte versie op de website van Sociale Vraagstukken.

Verder schreef ik het essay Een strijd om beelden: arm en rijk op tv over beeldvorming over arm, rijk en ongelijkheid in Nederland aan de hand van de tv-programma’s Rondkomen in de Schilderswijk (RTL 4), Hoe heurt het eigenlijk? (AVROTROS), Een dubbeltje op zijn kant (RTL 4) en Arm in Nederland? Eigen schuld! (EO). Download het essay hier of lees hier een ingekorte versie op de website van Sociale Vraagstukken.

Image by Glenn Brown on Flickr

Discriminatory policing

swipe it forward

Last Tuesday, I took part in the second Swipe It Forward protest action, organized by Bob Gangi and others of PROP (Police Reform Organizing Project), together with fellow activists, to protest harmful and discriminatory policing.

In 2015, the NYPD made 29,198 arrest – 92 percent involving people of colour – for ‘theft of services’ or ‘farebeating’. In simple words: people did not pay for a ticket to use the subway but jumped the turnstile instead or asked fellow passengers for a swipe (‘begging’). People also get fined or arrested for ‘obstructing the entrance’ while asking for a swipe.

“Isn’t that against the rules, to jump the turnstile?”, a woman asked me, while I was handing out fliers with information about the protest at the Crown Heights-Utica Avenue station in Brooklyn. Well, yes, in principle everybody should pay for a ride. But should people get arrested for not paying 2.75 dollar, and spend a day in jail and miss work or school? And if people cannot afford to pay for transport, how will they be able to pay the fine (100 dollar or more) and fees?

Continue reading

Life in a bubble 3: a quiz

PBS recently published a quiz ‘Do you live in a bubble?’, which American political scientist Charles Murray put together for his book Coming Apart (2012). For Murray, living in a bubble means ‘restriction to your exposure to average American life’ which results in being ‘clueless about mainstream white America.’ His book (which I haven’t read) is about the formation of ‘a high-IQ, highly educated new upper class’ over the last half century with ‘a culture of its own that is largely disconnected from the culture of mainstream white America.’

The 1st of the 25 questions (which are a bit difficult to answer if you didn’t spend many years of your life in the U.S.) is the following:

bubble quiz

Continue reading

Na 10 jaar ineffectief discrimineren, schaf inkomenseis af

big brother by alainbachellier on flickr (cropped)

(For English, read my post on Leiden Law Blog: 10 years of ineffective discriminatory policy)

(Ingekorte versie verscheen vandaag in de Volkskrant)

Deze week stemde de Tweede Kamer voor de uitbreiding van de zogenoemde Rotterdamwet (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek). Deze landelijke wet, ingevoerd in 2006, biedt gemeenten de mogelijkheid een inkomenseis te stellen aan potentiële huurders. Daardoor kunnen mensen die geen inkomen uit werk hebben zich niet vestigen in aangewezen buurten of straten waar veel problemen rondom leefbaarheid en veiligheid bestaan. De uitbreiding van deze wet biedt gemeenten de mogelijkheid om ook een gedragseis te formuleren en zo ook woningzoekenden die een overlastgevend of crimineel verleden uit buurten te weren.

Bezwaren

Er kleven allerlei principiële en praktische bezwaren aan een gedragseis voor woningzoekenden. Meest problematisch is dat woningzoekenden kunnen worden geweigerd op basis van politiemeldingen waar geen rechter of veroordeling aan te pas is gekomen. Om deze en andere redenen heeft de Raad van State minister Blok dan ook geadviseerd om het wetsvoorstel in te trekken. Maar de minister heeft dat advies genegeerd. De Tweede Kamer (behalve de SP) heeft geen principiële bezwaren tegen screening, zo bleek uit de plenaire vergadering van afgelopen week, en stemde afgelopen dinsdag voor invoering ervan.

Continue reading